Δημοσιεύθηκε η έκθεση με τίτλο «Η Κατάσταση της Εκπαίδευσης των Μειονοτήτων το 2025 και οι Πρόσφατες Εξελίξεις», η οποία εκπονήθηκε από την Ομάδα Εργασίας για την Εκπαίδευση της Ομοσπονδιακής Ένωσης Ευρωπαϊκών Εθνοτήτων (FUEN).
Η έκθεση καταρτίστηκε με βάση τις πληροφορίες που υπέβαλαν οι οργανώσεις-μέλη σχετικά με την κατάσταση στον τομέα της εκπαίδευσης δέκα εθνικών μειονοτήτων σε οκτώ Ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες συνέβαλαν στις εργασίες της συνάντησης της Ομάδας Εργασίας για την Εκπαίδευση της FUEN, που πραγματοποιήθηκε στη Δυτική Θράκη από τις 10 έως τις 13 Νοεμβρίου 2025. Στην έκθεση περιλαμβάνονται επίσης τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Τουρκική Μειονότητα της Δυτικής Θράκης στον τομέα της εκπαίδευσης.
Στην έκθεση επισημαίνεται ότι τα εκπαιδευτικά συστήματα που διαθέτουν οι εθνικές μειονότητες στην Ευρώπη παρουσιάζουν σημαντικές διαφοροποιήσεις από χώρα σε χώρα, ωστόσο πολλές από αυτές αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις. Παράλληλα, τονίζεται ότι οι νομικές εγγυήσεις από μόνες τους δεν επαρκούν και ότι, για την αποτελεσματική εφαρμογή των εκπαιδευτικών δικαιωμάτων των εθνικών μειονοτήτων, απαιτούνται πολιτική βούληση, επαρκής χρηματοδότηση, καταρτισμένοι εκπαιδευτικοί και αποτελεσματικοί μηχανισμοί εποπτείας.
Στην έκθεση αναφέρεται ότι μία από τις πλέον χαρακτηριστικές περιπτώσεις, όπου τα κράτη δεν μεταφέρουν στην πράξη τις διεθνείς υποχρεώσεις τους, αποτελεί η κατάσταση των Τούρκων της Δυτικής Θράκης και των Μακεδόνων στην Ελλάδα.
Στο κεφάλαιο που αφορά την Τουρκική Μειονότητα της Δυτικής Θράκης επισημαίνεται ότι, παρά τα εκπαιδευτικά δικαιώματα που κατοχυρώνονται από τη Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάνης, το εκπαιδευτικό σύστημα της μειονότητας έχει αποδυναμωθεί σταδιακά με την πάροδο των ετών. Στην έκθεση αναφέρεται ότι στη Δυτική Θράκη η εκπαίδευση παρέχεται στην πράξη σε δύο γλώσσες, την Τουρκική και την Ελληνική, ωστόσο, μέσω των νομοθετικών ρυθμίσεων και των διοικητικών πρακτικών που υιοθέτησε διαχρονικά το κράτος, η αυτονομία της μειονότητας στον τομέα της εκπαίδευσης έχει περιοριστεί σε σημαντικό βαθμό.
Η έκθεση παρουσιάζει επίσης αναλυτικά τα σύγχρονα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι Τούρκοι της Δυτικής Θράκης στον τομέα της εκπαίδευσης. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρεται ότι, λόγω της απουσίας δίγλωσσων νηπιαγωγείων της μειονότητας με Τουρκική και Ελληνική γλώσσα διδασκαλίας, τα παιδιά είναι υποχρεωμένα να λαμβάνουν την προσχολική τους εκπαίδευση αποκλειστικά στην Ελληνική γλώσσα. Όσον αφορά την πρωτοβάθμια εκπαίδευση, η έκθεση υπογραμμίζει ότι το κλείσιμο των Τουρκικών μειονοτικών δημοτικών σχολείων με την αιτιολογία της μείωσης του αριθμού των μαθητών καθιστά την πρόσβαση στη μειονοτική εκπαίδευση ολοένα και δυσκολότερη. Όσον αφορά τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, στην έκθεση επισημαίνεται ότι ο αριθμός των Τουρκικών μειονοτικών σχολείων είναι εξαιρετικά ανεπαρκής, ότι ο έντονος κρατικός έλεγχος στη διοίκηση των σχολείων και στο πρόγραμμα σπουδών περιορίζει τις εκπαιδευτικές επιλογές και ότι η απουσία οποιουδήποτε Τουρκικού μειονοτικού γυμνασίου και λυκείου στον νομό Έβρου συνιστά σημαντική ανισότητα. Επιπλέον, η έκθεση αναφέρει ότι απορρίφθηκε το αίτημα για την ίδρυση νέου Τουρκικού μειονοτικού γυμνασίου και λυκείου στην Ξάνθη.
Παράλληλα, στην έκθεση επισημαίνεται ότι οι Τούρκοι της Ρόδου και της Κω παραμένουν πλήρως εκτός των μηχανισμών προστασίας των μειονοτήτων. Σημειώνεται επίσης ότι όλα τα Τουρκικά σχολεία που λειτουργούσαν στο παρελθόν έκλεισαν στις αρχές της δεκαετίας του 1970 και ότι, έκτοτε, δεν έχει επαναλειτουργήσει κανένα σχολείο που να παρέχει εκπαίδευση στην Τουρκική γλώσσα.
Μπορείτε να προβείτε στο πλήρες κείμενο της έκθεσης της Ομάδας Εργασίας για την Εκπαίδευση της FUEN μέσω του παρακάτω συνδέσμου: https://edu.fuen.org/documents/Educational-Situation-of-Minorities-2025-and-Recent-Developments-Bildungssituation-von-Minderheiten-2025-und-juengste-Entwicklungen
