Avrupa Batı Trakya Türk Federasyonu’nun (ABTTF) üyesi olduğu Avrupa Dil Eşitliği Ağı (ELEN), Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Konseyi’nin Evrensel Periyodik İnceleme (UPR) mekanizmasının dördüncü döngüsü (2022-2027) kapsamında Yunanistan ülke raporu için Batı Trakya Türk toplumununum sorunları ve maruz kaldığı hak ihlalleri hakkında yazılı katkı sundu.
Yazılı katkısında ELEN, Yunanistan’ın Ulusal Azınlıkların Korunmasına İlişkin Çerçeve Sözleşme (FCNM) ile Avrupa Bölgesel veya Azınlık Dilleri Şartı’nı (ECRML) onaylamadığına dikkat çekerek, bu iki bağlayıcı antlaşmanın ulusal ve dilsel azınlıkların korunması için birer mihenk taşı olduğunu kaydetti.
Yunanistan ve Türkiye arasında imzalan 1923 Lozan Antlaşması’na göre Batı Trakya Türk toplumuna ait Türk okullarının Türk toplumunun mülkiyetinde ve özerk statüye sahip olduğu belirten ELEN, özel ve özerk Türk okullarının işleyişi ve idaresinin velilerin oylarıyla seçilen üç kişiden oluşan encümen heyetlerinin sorumluluğunda olduğu ancak yıllar içinde sahip olduğu yetkilerinin giderek kısıtlandığını ifade etti.
ELEN öğrenci sayısının yetersizliği bahanesiyle 2010 yılından itibaren Yunan makamlarınca Batı Trakya bölgesindeki Türk ilkokullarının her yıl birer birer kapatıldığına dikkat çekerek, 2011 yılında 188 olan Türk ilkokulu sayısının 2025-2026 öğretim yılında 83’e düştüğünü dile getirdi.
Yunanistan’ın Batı Trakya Türk toplumunun talepleri doğrultusunda özel ve özerk Türk okullarını iyileştirerek eğitimde eşit fırsatlar yaratmak yerine devlet okul sistemine öncelik verdiğini not eden ELEN, bununla uzun vadede Türk okul sisteminin zayıflatılması ve nihayetinde ortadan kaldırılmasının amaçlandığını kaydetti.
ELEN, Yunanistan’ın Batı Trakya Türk toplumuna mensup kişilerin kendi kimliklerini belirleme hakkının tanınmasını sağlamak için hangi somut adımları atmayı planladığını ve Türk toplumuna mensup çocukların Türkçe dilinde kaliteli eğitime eşit erişimlerini sağlamak için hangi adımları atacağını sordu.
ELEN, 1923 Lozan Antlaşması ile tanınan ancak günümüzde yasal değişiklikler ve keyfi uygulamalarla büyük ölçüde ortadan kaldırılmış olan Batı Trakya Türk toplumunun eğitim özerkliğinin Yunanistan tarafından yeniden tesis edilmesini talep etti.
Yunanistan’ın FCNM ve ECRML’yi derhal onaylaması çağrısında bulunan ELEN, Yunanistan’dan üyesi olduğu Avrupa Birliği (AB) Antlaşması’nın 2. maddesi uyarınca yerine getirmekle yükümlü olduğu ülkedeki ulusal ve dilsel azınlıkların tam korumasının sağlamasını talep etti.
