Το Ευρωπαϊκό Δίκτυο για την Ισότητα των Γλωσσών (ELEN), στο οποίο είναι μέλος η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Τούρκων Δυτικής Θράκης (ABTTF), υπέβαλε γραπτή συνεισφορά σχετικά με τα προβλήματα της Τουρκικής κοινότητας της Δυτικής Θράκης και τις παραβιάσεις των δικαιωμάτων που υφίσταται, στο πλαίσιο του τέταρτου κύκλου (2022-2027) του μηχανισμού της Καθολικής Περιοδικής Εξέτασης (UPR) του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ για την έκθεση της Ελλάδας.
Στη γραπτή της συνεισφορά, η ELEN επισήμανε ότι η Ελλάδα δεν έχει κυρώσει τη Σύμβαση-Πλαίσιο για την Προστασία των Εθνικών Μειονοτήτων (FCNM) ούτε τον Ευρωπαϊκό Χάρτη για τις Περιφερειακές ή Μειονοτικές Γλώσσες (ECRML), υπογραμμίζοντας ότι οι δύο αυτές δεσμευτικές συνθήκες αποτελούν θεμελιώδεις πυλώνες για την προστασία των εθνικών και γλωσσικών μειονοτήτων.
Η ELEN ανέφερε ότι, σύμφωνα με τη Συνθήκη της Λωζάνης του 1923 που υπογράφηκε μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, τα Τουρκικά σχολεία που ανήκουν στην Τουρκική κοινότητα της Δυτικής Θράκης βρίσκονται στην ιδιοκτησία της κοινότητας και έχουν αυτοδιοικητικό καθεστώς. Επιπλέον, σημείωσε ότι η λειτουργία και η διοίκηση των ιδιωτικών και αυτόνομων Τουρκικών σχολείων τελούν υπό την ευθύνη τριμελών σχολικών επιτροπών που εκλέγονται με την ψήφο των γονέων, ωστόσο με την πάροδο των ετών οι αρμοδιότητές τους έχουν σταδιακά περιοριστεί.
Η ELEN, επισημαίνοντας ότι οι Ελληνικές αρχές κλείνουν κάθε χρόνο ένα προς ένα τα Τουρκικά δημοτικά σχολεία στη Δυτική Θράκη από το 2010 με το πρόσχημα του ανεπαρκούς αριθμού μαθητών, ανέφερε ότι ο αριθμός των Τουρκικών δημοτικών σχολείων, ο οποίος ήταν 188 το 2011, μειώθηκε σε 83 κατά το σχολικό έτος 2025-2026.
Η ELEN σημείωσε ότι η Ελλάδα, αντί να βελτιώσει τα ιδιωτικά και αυτόνομα Τουρκικά σχολεία σύμφωνα με τα αιτήματα της Τουρκικής κοινότητας της Δυτικής Θράκης και να διασφαλίσει ίσες ευκαιρίες στην εκπαίδευση, δίνει προτεραιότητα στο δημόσιο σχολικό σύστημα, επισημαίνοντας ότι με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται μακροπρόθεσμα η αποδυνάμωση και τελικά η κατάργηση του Τουρκικού σχολικού συστήματος.
Η ELEN ρώτησε ποια συγκεκριμένα μέτρα προτίθεται να λάβει η Ελλάδα προκειμένου να διασφαλίσει την αναγνώριση του δικαιώματος αυτοπροσδιορισμού των μελών της Τουρκικής κοινότητας της Δυτικής Θράκης, καθώς και ποια βήματα θα κάνει για να εξασφαλίσει την ισότιμη πρόσβαση των παιδιών της κοινότητας σε ποιοτική εκπαίδευση στην Τουρκική γλώσσα.
Η ELEN ζήτησε από την Ελλάδα να αποκαταστήσει την εκπαιδευτική αυτονομία της Τουρκικής κοινότητας της Δυτικής Θράκης, η οποία είχε αναγνωριστεί με τη Συνθήκη της Λωζάνης του 1923, αλλά έχει σε μεγάλο βαθμό καταργηθεί σήμερα μέσω νομοθετικών αλλαγών και αυθαίρετων πρακτικών.
Η ELEN κάλεσε την Ελλάδα να κυρώσει άμεσα τη Σύμβαση-Πλαίσιο για την Προστασία των Εθνικών Μειονοτήτων (FCNM) και τον Ευρωπαϊκό Χάρτη για τις Περιφερειακές ή Μειονοτικές Γλώσσες (ECRML), ζητώντας παράλληλα από τη χώρα να διασφαλίσει την πλήρη προστασία των εθνικών και γλωσσικών μειονοτήτων, όπως προβλέπεται από το άρθρο 2 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), της οποίας είναι μέλος.
