Forum! New!


Facebook
Twitter

Teknoloji: ILA 2006 - 05.10.2006


Teoman İsmail
Uçak Yüksek Mühendisi
teomanismail@yahoo.de
Berlin Uluslararası Havacılık Ve Uzay Sanayi Fuarı-ILA 2006 (IV)

Degerli Bati Trakyalilar,

Bu seneki Berlin uluslararasi havacilik ve savunma sanayi fuarinda dokuzuncu kisimda yer alan uzay bölümüne cok yogun ilgi vardi.Fuarda özellikle uzay aracini tasiyan roketler-güc üniteleri,uydular,yeryüzünü gözlemleme ve gezegenleri inceleme konulari agirlikli olarak segilenmistir.

Bazi AET ülkelerinin ortak kurulusu olan Arianespace’e bagli olarak su anda Ariane 5, Soyuz ve Vega adi altinda 3 tane degisik uzay araci bulunmaktadir.Ariane 5 uzay araci en kapsamli ve en büyük tasima kapasitesine sahip olup, Fransiz Guyanasindaki rampadan uzaya firlatilmaktadir.Soyuz uzay aracida orta büyüklük ve agirliktaki objeleri uzaya cikarmak icin kullanilmakta olup, daha önce Sovyetler birligi tarafindan basarili olarak kullanilmis olup uzay sanayi Arianespace’in bir yan kutulusudur.Vega uzay aracida 4 kademeli kati yakit motorlu olup kücük büyüklükte ve agirliktaki objeleri uzaya tasimak icin kullanilmaktadir ve 2008 yilinda Fransiz Guyanasindan uzaya firlatilacaktir.Fot.9’de gecen yilki Paris havacilik fuarinda sizlere yakindan görüntüledigim Ariane 5 uzay aracini görmektesiniz.Fot.10’da roket motorlari kisimlarindan bir tanesini görmektesiniz (Berlin-ILA 2006).


Fot.9-Ariane 5 uzay araci

Fot.10- Roket Motoru kisimlarindan biri görülmektedir.


Fot.9’da da görüldügü gibi sag ve soldaki roketler uzay aracini uzaya cikarmak icin ilk asamada kullanilan kati yakit roketleri (mesafenin cogu bunlar ile asilmaktadir) olup ortadaki sivi yakit roketidir.Sivi yakit roketi ana (alt) ve üst kademe olmak üzere iki kademedir.Kati yakit roketleri uzay aracini belli bir mesafeye cikarinca ayrilmakta ve devreye ortadaki roketin ana sivi yakit motoru girmektedir (belli bir mesafe katedince kati yakit roketleri gibi oda ayrilir).Böylece cok kisa sürede atmosferin disina cikilmis olup, buradan itibaren en uctaki astronat ve faydali yükü tasiyan modülün hareketi ve kontrolü en üst kademedeki daha kücük sivi yakit roket motoru vasitasi ile olmaktadir. Amerikadaki rampalardan uzaya firlatilan roketlere bagli olarak uzay mekigi yer almaktadir.Uzay mekigi roketler vasitasi ile atmosferin disina cikarilmakta ve ucak gibi yeryüzüne inebilmektedir.Gelecek yillarda European Space Agency-ESA (Avrupa uzay acentesi-sanayi) tarafindan üretilecek uzay mekigi Phoenix ilk önce bir ray üzerinde hizlandirilip uzaya cikip ucak gibi yeryüzüne inebilecektir.Fuarda Rusya sergiledigi bir maket vasitasi ile uzay aracini uzaya cikarmak icin degisik bir cözüm yöntemi göstermektedir.Dört motorlu olan dev kargo ucagi An-124’e iki motor daha takilarak daha güclendirilmekte olup kargo ucaginin sirtinda ara uzay araci ve yine onun sirtinda da uzay mekigi (3 hava tasiti üst üste) yer almaktadir. Böylece belli bir mesafeye ucak ve aradaki uzay araci tarafindan cikarilan uzay mekigi belli bir noktadan sonra ayrilarak yoluna devam edmektedir.Uzay bölümünde en büyük ilgiyi cekenlerden biride Ariane 5 uzay aracinin Cryogenic roket motorudur.Diger ucak motorlari gibi rotasyonel (dönen) parcalarinin olmadigi roket motoru sivi hidrojeni yakit olarak kullanmaktadir.Sivi hidrojen cok noktadan dairesel püskürtme enjektörlerinden püskürtülerek belli bir basincta hava ile karistirilip yanma odasinda yanmaya ugrar ve lüle kisminda genisliyerek büyük bir itme kuveti olusturulur.Pompa ile basilan yakitin bir kismi ayni zamanda motorun cidarlarindan da gecirilerek ayrica motoru sogutma görevini de görmektedir.Roket motorlarinin büyüklüklerine göre yakit sarfiyatlari saniyede 200 kg’in üzerine cikabilmektedir.Baska türlü bu kadar agirligi bir kac dakikada atmosferin disina cikarmak kolay olmasa gerek!Bu bölümde ilgi ceken diger ürünlerden biride haberlesme,meteoroloji vs. gibi alanlarda kullanilan uzaydaki uydular ve bunlara enerji sagliyan Günes kollektörleridir.Bu bölümdeki bir elektronik kontrol paneli vasitasi ile uyduda yer alan üniteleri görüp daha iyi taniyabilirsiniz.Gecenlerde uzay araci komponentlerinin ve uydulara enerji sagliyan Günes kollektörlerinin üretildigi bu konuda en büyük kuruluslardan birinde yaptigim incelemelerde teknolojinin uc noktalarinin kullanildigini bu sektörün icinde olan biri olarak sizlere belirtmek isterim.Günes kollektörlerinin üretildigi bölüme özellikle cok hassas olduklarindan dolayi bakteri kapmamalari icin hijyenik özel giyecekler ile girebildik.Imalat ve test ünitelerinin tanitildigi bölümde uzayda kullanilan Günes kollektörlerinin ömrünün 15 yilin üzerinde oldugunu ögrenmis olduk.Uzay bölümünde ayrica gezegenleri gözlemleme ve inceleme konularida yer almaktadir.Örnegin Mars gezegeninin yüzeyini incelemek ve yüzeyden bir takim örnekler almak icin kullanilacak olan cesitli mobil robot araclarda sergilenmektedir.

ESA (European Space Agency), Rusya ve Amerika gibi bu sektörde faaliyet gösteren dev katilimci kuruluslar sayesinde cok ilgi topluyan uzay bölümünü ve dolayisi ile Berlin uluslararasi Havacilik ve savunma sanayi fuari-ILA 2006’a iliskin dört serilik yazi dizisini burada noktalamak istiyorum.Fakat ilerki tarihlerde sizlere ‘uzay bilimine nicin ihtiyac var’ konusunu tekrar ele alip aciklamak istiyorum.Mümkün olursa sizlere Paris-2007 havacilik ve savunma sanayi fuarini tekrar aktarmayi ümit ediyorum.Siz degerli Bati Trakya halkini bundan sonraki yazilarimda ayrica havaciligin disinda da diger konularda aydinlatmayi ümit ediyorum.Hepinize saglikli ve basarili günler dilerim.

Sevgi ve saygilarimla,

Teoman Ismail

Not : Teknoloji adi altinda yayinlanan tüm yazilarda kullanilan fotograflar ve yazilar yazarin yazili onayi alinmadan hicbir sekilde degistirilemez, cogaltilamaz ve yayinlanamaz.




‹‹‹ geri dön
Yorum
» Devami gelsin (sükrü 2006-10-16 16:41:37)
Diğer Haberler
» 19. madde mağdurları için bilgi formu
» ABTTF Avrupa Türk-İslam Birliği’nin geleneksel iftar programına katıldı
» ABTTF Uluslararası Demokratlar Birliği’nin iftar programına katıldı
» Meschede ve Lauf derneklerimizden iftar yemeği
» 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı kutlu olsun!
» ABTTF T.C. Essen Başkonsolosluğu’nun iftarına katıldı
» Lauf derneğimiz Hıdırellez Şenliği düzenledi
» Almanya’daki Batı Trakya Türkleri Gütersloh ve Viersen şehirlerindeki iftar sofralarında buluştu
» ABTTF DİTİB’in geleneksel iftarına katıldı
» Yunanistan Başbakanı Çipras Batı Trakya ziyaretinde müftülük ve vakıflar konusunda açıklamalarda bulundu
Arşiv ››› 
 
  copyright © abttf.org
      Toplam : 1614078    Bugün : 382    Son : 18:40    Aynı anda : 13031
ABTTF
29 Ocak Milli Direnis Gunu Anma Torenleri
FUEN Tuerk Azinliklari Calisma Grubu 1. Toplantisi, 20-23.11.2014, Ankara, Tuerkiye
AGİT 2 3 Temmuz 2015
59. FUEN Kongresi, 07-11.05.2014, Almanya-Danimarka Sinir Boelgesi
FUEN 62. Kongresi, 17-21.05.2017, Cluj-Napoca, Romanya
Bati Trakya ya Kesif Ziyareti 2017.09.10-13
Specials
Teknoloji